Schijnzelfstandigheid voorkomen: dit moet je erover weten

Bij werken met zzp'ers is het belangrijk om schijnzelfstandigheid te voorkomen. Lees welke criteria tellen, wat je als opdrachtgever en opdrachtnemer kunt doen en welke risico's je loopt.

Tim de Ridder

Project manager

Bij veel bedrijven wordt er met zzp'ers gewerkt, omdat het veel flexibiliteit biedt. Maar zonder goede afspraken ontstaat al snel schijnzelfstandigheid. In dit artikel leggen we uit wanneer daarvan sprake is, hoe je het voorkomt en welke risico's je als opdrachtgever en opdrachtnemer loopt. Lees daarnaast ook ons artikel over handhaving van de Wet DBA en over boetes bij schijnzelfstandigheid. Voor praktische preventie is de Rijksoverheid-pagina veelgestelde vragen over schijnzelfstandigheid een directe verdieping.

Inhoudsopgave

1Wat zijn de criteria voor schijnzelfstandigheid?
2Wat kun je doen om schijnzelfstandigheid te voorkomen?
3Wat zijn de risico's van schijnzelfstandigheid?
4Zijn modelovereenkomsten genoeg?
5Actieve handhaving per 1 januari 2025
6Welke vragen krijgen we vaak?

Wat zijn de criteria voor schijnzelfstandigheid?

Gezagsverhouding

In hoeverre is er sprake van werkinhoudelijke aansturing tussen opdrachtgever en opdrachtnemer?

Inbedding

Is de zzp'er ingebed in de organisatie of doet hij werk dat ook door personeel wordt gedaan?

Ondernemerschap

Loopt de zzp'er ondernemersrisico en gedraagt hij zich als ondernemer?

Zelfstandigheid

Werkt de zzp'er op basis van een eigen opdracht en eigen afspraken?

Wat kun je als opdrachtgever doen om schijnzelfstandigheid te voorkomen?

Praktische checklist

Spreek af welk resultaat je wilt, maar geef geen werkinstructies.
Huur geen oud-medewerker in om hetzelfde werk als zzp'er te doen.
Voer geen functioneringsgesprekken met zzp'ers.
Laat zzp'ers waar mogelijk andere werkzaamheden doen dan je personeel.
Betaal geen studiekosten en laat geen loondoorbetaling bij ziekte of vakantie ontstaan.
Laat zzp'ers vrij om ook voor andere opdrachtgevers te werken.

Wat kun je als opdrachtnemer doen om schijnzelfstandigheid te voorkomen?

Zelfstandig werken

Borg je ondernemersstatus en werk zo veel mogelijk voor meerdere opdrachtgevers.
Maak duidelijke afspraken over het resultaat, niet over de aansturing.
Voer bij voorkeur andere werkzaamheden uit dan het personeel van de opdrachtgever.
Vraag geen afspraken die meer passen bij loondienst, zoals doorbetaling bij ziekte.

Wat zijn de risico's van schijnzelfstandigheid?

Risico's voor opdrachtgevers en opdrachtnemers

✗Naheffing van werknemerspremies en pensioenafdrachten.
✗Boetes en correctieverplichtingen voor opdrachtgevers.
✗Arbeidsrechtelijke gevolgen, zoals doorbetaling bij ziekte en ontslagbescherming.
✗Navordering van inkomstenbelasting voor opdrachtnemers.
✗Verlies van recht op de mkb-winstvrijstelling, investeringsaftrek en zelfstandigenaftrek.
✗Verlies van recht op aftrek van bedrijfskosten en btw-teruggave.

Stop met risico's nemen

helloprofs.nl helpt opdrachtgevers en opdrachtnemers om eenvoudig opdrachtovereenkomsten te sluiten die aan de wet DBA voldoen. Zo verklein je direct het risico op naheffingen en boetes.

Meer informatie voor opdrachtgevers Meer informatie voor opdrachtnemers

Zijn de modelovereenkomsten van de belastingdienst niet genoeg?

Modelovereenkomsten zijn geen wondermiddel. Iedere arbeidsrelatie is uniek en de Belastingdienst kijkt naar de feiten van de samenwerking. Dat maakt maatwerk nodig. Via ons platform regel je dat maatwerk op een snelle en gebruiksvriendelijke manier.

Actieve handhaving op schijnzelfstandigheid per 1 januari 2025

Vanaf 1 januari 2025 wordt er weer actief gecontroleerd op schijnzelfstandigheid. Daarbij kijkt de Belastingdienst vooral naar de praktijk. Als blijkt dat iemand feitelijk in loondienst werkt, kan dat gevolgen hebben voor zowel opdrachtgever als opdrachtnemer. Wil je beter begrijpen hoe dat in de praktijk speelt, lees dan ook handhaving van de Wet DBA.

Blijf up-to-date over de wet DBA

Als er iets zeker is, is het wel dat de wet DBA dynamisch is. Schrijf je daarom in voor onze update en blijf op de hoogte van belangrijke ontwikkelingen.

Welke vragen krijgen we vaak over schijnzelfstandigheid voorkomen?

Zijn modelovereenkomsten genoeg om veilig te werken?

Nee. Een modelovereenkomst geeft pas waarde als de praktijk hetzelfde beeld laat zien. De Belastingdienst kijkt niet alleen naar het papier, maar vooral naar de manier waarop de samenwerking echt wordt ingevuld.

Wie loopt het grootste risico?

Beide partijen lopen risico, maar op een andere manier. Opdrachtgevers krijgen sneller te maken met naheffingen, boetes en correcties, terwijl opdrachtnemers ondernemerschapsvoordelen kunnen verliezen als een samenwerking achteraf als dienstverband wordt beoordeeld.

Wat is de slimste eerste stap?

Breng je lopende opdrachten in kaart en kijk per samenwerking naar gezag, inbedding en de feitelijke uitvoering. Dat geeft je meteen zicht op waar de grootste risico's zitten en waar je de meeste winst kunt halen met betere afspraken en documentatie.

Opdrachtgevers?

Zet je samenwerking met zzp'ers strak en juridisch sterk neer.

Bekijk hoe het werkt

Opdrachtnemers?

Check of jouw werksituatie echt zelfstandig genoeg is.

Bekijk hoe het werkt